Blogs

Studiestress vraagt om een andere manier van denken

Naar aanleiding van mijn blog over studiestress opperde mijn oud-docent, mr. M. Neuteboom, dat er zijns inziens een, weinig benoemde, onderliggende reden bestaat voor het fenomeen van studiestress; namelijk het ontbreken van zin en betekenis. Dit heeft mij doen denken aan Viktor Frankl en diens meesterwerk, Man’s Search for Meaning.

Zingeving kan een veelbetekenend wapen zijn tegen stress. Is er dan ook een verband tussen gespannenheid en betekenisloosheid? Preciezer: is er een verband tussen studiestress en het gebrek aan besef van zin en waarde in het leven van een student?

Betekenis

In bovengenoemd werk stelt Frankl dat meaning het doel van elk mensenleven is. Hij bedoelt dit in zeer persoonsgebonden termen. Er bestaat, volgens Frankl, niet één betekenis van het leven, maar wél bestaan er talloze betekenissen naar gelang de omstandigheden van de individuele mens. Men kan dus niet anders dan concluderen dat elke student dus, volgens Frankl, betekenis kan ontdekken in zijn/haar eigen (studenten)leven.

Frankl, zelf een Holocaust-overlevende, heeft het meer dan eens over een betekenisloosheid-scheppend gevoel van onzekerheid in de kampen; onzekerheid met betrekking tot (de duur van) het leven zelf. Weliswaar in veel beperktere mate, ervaren studenten ook onzekerheid in hun leven en studie. Zij vragen zich regelmatig af of ze tentamens zullen halen, of ze een stageplek zullen bemachtigen, of ze academisch gezien wel ‘goed’ genoeg zijn. Wezenlijker, wie ze zijn, waar ze voor staan en hoe de toekomst eruit zal zien… Anders gezegd: wat betekent het leven en wat verwacht het van ze?

Voornoemde vragen horen, volgens Frankl, op een positieve manier gesteld te worden. Hoe kan ik de komende tentamen halen? Hoe kan ik door middel van een (potentiële) stage maximaal van nut zijn voor alle partijen, inclusief mijzelf? En, hoe kan ik goed genoeg zijn? Niet ‘wat het leven betekent’ is de cruciale vraag, maar: wat kan ik voor het leven betekenen?

Wezenlijker: welke taak/opdracht/roeping zie ik voor mijzelf weggelegd? Rechtenstudenten dienen, in feite, hun persoonlijkheid te laten bloeien om zo hun unieke begrip van het recht te laten doorschemeren middels, bijvoorbeeld, hun scriptieprojecten. De vraag waarom iemand rechten studeert is dus cruciaal. In het kielzog van mijn oud-docent en Frankl citeer ik Nietzsche: “Hij die een waarom heeft om voor te leven, kan haast ieder hoe verdragen.”

Tot slot

Zolang iemand niet weet waarom hij of zij studeert zal dit feit, naast onderscheidings- en vergelijkingsdrang, extra onzekerheid en dus a fortiori (studie)stress met zich meebrengen. Waar(voor) wijdt hij of zij een substantieel deel van zijn of haar (toekomstige) leven? Dit soort vragen kunnen het beste eerder dan later beantwoord worden.

Wil jij geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer je op de Mr. Studenten nieuwsbrief: elke vrijdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld je direct aan en ontvang elke vrijdag de Mr. Studenten nieuwsbrief.

Meld je direct aan >

Over de auteur

Mahatma M. Martinus

Mahatma M. Martinus

Lectori Salutem! Mijn naam is Mahatma M. Martinus (vernoemd naar Mahatma Ghandi). Eerst wat over mijzelf. Op Curaçao geboren en getogen verhuisde ik in 2015 naar Nederland om aan de Universiteit Leiden rechtsgeleerdheid te studeren. Mijn interesse gaat op juridisch vlak uit naar het Staats- en bestuursrecht in het algemeen en in het bijzonder, misschien niet verrassend gezien mijn Antilliaanse afkomst, naar koninkrijksrelaties en aangelegenheden. Mijn bachelor-scriptie betrof dan ook het differentiatiebeginsel ten aanzien van de Bes-eilanden met betrekking tot kinderrechten. Vrije tijd probeer ik zo veel mogelijk met lezen te benutten, vakbladen en filosofische werken mijd ik niet.

Op 31 januari 2020 heb ik mijn bachelor afgerond en momenteel volg ik de master Staats- en bestuursrecht. Gedurende mijn studie is mijn interesse in schrijven gestaag gegroeid. Zo tracht ik buiten de studie om zoveel mogelijk te schrijven en ben ik redacteur bij de Leidse Rechtenfaculteitsblad NOVUM Magazine. Schrijven voor Mr. Studenten zie ik dan ook als een uitstekende kans om mijzelf verder te ontwikkelen en samen met anderen aan (enige) juridische verkenning en verdieping bij te dragen!
Heb je suggesties qua onderwerpen, geïnteresseerd in het ambassadeurschap van Mr. Studenten
of interesse om samen iets schrijven? Je kunt contact opnemen via martinusmahatma@gmail.com.