Blogs

Heeft de Nederlandse rechter echt te veel macht?

De afgelopen tijd weet Thierry Baudet wederom het nieuws te halen met verschillende uitspraken omtrent een “sluipende machtsgreep die de rechterlijke macht in Nederland onderneemt.” Dit heeft alles te maken met een aantal rechterlijke uitspraken die directe gevolgen hebben voor ons politieke handelen.

De rechterlijke macht is van de drie ‘trias politica’ misschien wel de meest kwetsbare; aan hen is namelijk ook de taak om politieke machten te corrigeren als zij onrechtmatig of buiten hun bevoegdheid handelen. Een basisprincipe van de rechtsstaat is dat de staat is gebonden aan haar eigen regels en wetten en dat rechterlijke uitspraken als zodanig moeten worden uitgevoerd. Dat moet zelfs worden gedaan als deze uitspraak voor de overheid niet helemaal lekker uitkomt. Dit is nu precies een belangrijk onderdeel van Montesquieu zijn theorie over de scheiding der machten. Zo veegde de Raad van State het stikstofbeleid van tafel en dwong de Hoge Raad de politiek in de Urgenda Zaak tot actie tegen klimaatverandering. Toch zijn dit soort situaties precies waar het volgens Baudet misgaat.

Thierry Baudet heeft de term ‘dikastocratie’ weer nieuw leven ingeblazen; een term uit de politieke filosofie dat ‘angst voor rechters’ betekent. Dikastofoben zien de hinder van rechters in een rechtstaat als een ondemocratisch gevaar. De rechtstaat is in hun ogen een ‘politiek niet-verantwoorde elite die een bedreiging vormt voor hun democratie’. Ze beweren dat de rechter op de stoel van de wetgever gaat zitten en op die manier de trias politica schendt, omdat rechters er een politieke agenda op nahouden. In Polen is er recentelijk zelfs een wet aangenomen die de rechterlijke macht aan banden legt en ervoor zorgt dat de suprematie weer bij het democratisch gekozen orgaan ligt.

In mijn optiek is het geen probleem dat politici kritisch zijn tegenover de rechtsstaat. Het is goed om een kritische houding aan te nemen tegenover redeneringen van een rechter, omdat dit enkel de kwaliteit van de rechtspraak kan verbeteren. Wat ik wel een probleem vind is dat politici als Thierry Baudet dergelijke visies over dikastocratie alleen verspreiden om haat te zaaien tegenover de rechtsstaat zoals die nu functioneert. Op het moment dat een rechter niet handelt zoals de politiek dat wenselijk acht, zit er dus een probleem in de wetgeving zelf. Rechters krijgen vragen voorgelegd uit de samenleving, die beoordeeld moeten worden aan de hand van wetten die de wetgevende macht zelf heeft vastgelegd. Dat is precies waar de rechters voor zijn: om ons aan die regels te houden. Als Baudet dus echt zo tegen het handelen van de hedendaagse rechters is, moet dit ‘probleem’ vanuit de kern worden opgelost. Dit zal echter niet zo snel veranderen; met een wetsvoorstel is hij voorlopig nog niet gekomen. Het fel bekritiseren van rechters is in ieder geval absoluut niet de juiste oplossing.

 

 

 

Wil jij geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer je op de Mr. Studenten nieuwsbrief: elke vrijdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld je direct aan en ontvang elke vrijdag de Mr. Studenten nieuwsbrief.

Meld je direct aan >

Over de auteur

Quinten Groenendaal

Quinten Groenendaal

Hi allemaal! Mijn naam is Quinten Groenendaal en ik zit momenteel in het derde jaar van mijn studie Rechtsgeleerdheid aan de Universiteit van Amsterdam. Ik schrijf al een tijdje met veel plezier voor Mr. Studenten. Daarnaast ben ik vanaf het begin van mijn studie werkzaam bij Le Tableau, een recruitmentbureau voor advocaten en notarissen. Na een minor in New York, zal ik over een aantal maanden mijn Honoursbachelor afronden in Amsterdam. Het lijkt mij geweldig om over een aantal jaar advocaat te zijn bij een internationaal georiënteerd kantoor.

Ik denk dat maar weinig mensen beseffen hoe vaak het recht ons dagelijks leven beïnvloedt, en dan vooral hoe leuk en interessant deze invloed wel niet kan zijn. "Rechten is toch heel erg saai..", is dan ook een reactie die ik vaak te horen krijg als ik aan mensen vertel dat ik rechten studeer. Dat is precies wat ik hier bij Mr. Studenten wil gaan ontkrachten. Ik wil laten zien dat een rechtenstudie alles is behálve wetten en regeltjes uit je hoofd moeten leren.

Mocht je mij om welke reden dan ook willen bereiken, dan kun je altijd een mailtje sturen naar: quintengroenendaal@gmail.com