Blogs

De coronapandemie: een uitdaging voor kinderrechten

Het is vandaag de Internationale Dag voor de Rechten van het Kind. Exact 31 jaar geleden werd het Internationaal Verdrag Inzake de Rechten van het Kind (IVRK) ondertekend. Inmiddels zijn de meeste landen bij het verdrag aangesloten. Alleen de Verenigde Staten heeft het IVRK niet ondertekend.

Volgens de KidsRights Index 2020 staat Nederland op plek 6 als het gaat om de uitvoering van kinderrechten. Wereldwijd staan kinderrechten onder druk vanwege de coronapandemie, zo ook in Nederland. In deze blog neem ik een aantal kinderrechten uit het IVRK onder de loep en laat ik zien waarom de rechten juist in deze tijd meer aandacht vragen.

Het recht op toegang tot passende jeugdhulp

Onder andere artikel 3 en 40 IVRK | Als kinderen hulp nodig hebben staat het belang van het kind en de pedagogische aanpak voorop. De hulpverlening vindt in deze tijd veelal online plaats. Dat vraagt extra aandacht. In sommige gevallen pakt het goed uit. Een aantal kinderen hebben aangegeven videobellen fijn te vinden omdat zij dan in de eigen omgeving zijn en makkelijker kunnen praten. Ook rechtszaken vinden in deze tijd online plaats. In de justitiële jeugdinrichtingen is slechts beperkt bezoek van de advocaat mogelijk.

Het recht op familiecontact 

Artikel 9 IVRK | Als een ouder in het buitenland woont, een jongere in een justitiële jeugdinrichting verblijft of een kind in een pleeggezin/gesloten jeugdhulpaccommodatie woont behouden zij het recht op contact met familieleden. Voor deze groep jongeren is de coronacrisis een extra klap in het gezicht. Facetimen, bellen en als zij geluk hebben een beperkt aantal contacturen zijn natuurlijk niet hetzelfde.

Het recht op participatie 

Artikel 12 IVRK | Kinderen hebben het recht om hun mening te geven over beslissingen die hen aangaan en die mening moet ook serieus worden genomen. Minister-president Mark Rutte heeft de jeugd gevraagd om mee te denken over omgaan met corona en een aantal van hen uitgenodigd op gesprek. Toch vinden veel kinderen nog dat het vooral gaat om volwassenen. Op 10 september 2020 zijn jongeren uitgenodigd om met Kamerleden hierover in gesprek te gaan en hebben zij hun uitgewerkte ideeën overhandigd aan minister Hugo de Jonge.

Het recht op bescherming tegen mishandeling 

Artikel 19, 34 en 39 IVRK | Kinderen brengen net als volwassenen meer tijd thuis door. In combinatie met de voor veel families stressvolle gevolgen van de coronacrisis bestaat het verhoogde risico op het gebruik van geweld. Sinds de coronacrisis staat het onderwerp ‘thuis en familie’ op plek 2 bij de Kindertelefoon en zagen zij een toename van het aantal telefoongesprekken over geweld.

Het recht op gezondheidszorg

Artikel 24 IVRK | In juli kwam naar buiten dat tientallen kinderen gezondheidsschade hebben opgelopen omdat zij vanwege het uitstellen van de reguliere zorg te laat zijn behandeld. Daarnaast is extra aandacht voor het mentale welzijn van kinderen belangrijk. Zieke familieleden of een school die dicht gaat zijn ook voor kinderen en jongeren ingrijpende gebeurtenissen. De Kindertelefoon heeft laten weten dat er een toename is van het aantal telefoongesprekken over het mentaal welzijn, denk aan eetstoornissen, angsten, nachtmerries, zelfdoding en depressiviteit.

Het recht op onderwijs 

Artikel 28 en 29 IVRK | Maandenlang thuisonderwijs en dan met nieuwe maatregelen terug naar school. Een uitdaging voor de kinderen en jongeren. Voor speciaal- of praktijkonderwijs is het thuisonderwijs extra lastig want zij hebben simpelweg de middelen niet om thuis te kunnen werken. Er zijn ook landen waar kinderen voor voedsel afhankelijk zijn van schoolmaaltijden. Als in dat land de scholen dan gesloten worden, is er een verhoogd risico op ondervoeding.

Een onderzoek van Unicef Nederland (in samenwerking met de Universiteit Leiden) laat zien dat er onvoldoende aandacht is voor de gevolgen van coronamaatregelen bij kinderen. Kinderen zijn de onzichtbare slachtoffers van de coronacrisis. Het belang en de rechten van kinderen moeten worden meegenomen in het beleid. Nog mooier is het om kinderen en jongeren te laten meedenken over het beleid, zo stelt ook het onderzoek. Wie weet immers beter wat voor effect het beleid heeft dan kinderen en jongeren zelf?

Kortom, de coronapandemie is voor iedereen een uitdaging en daarmee zijn kinderrechten – helaas – geen uitzondering.

 

Wil jij geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer je op de Mr. Online nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld je direct aan en ontvang elke vrijdag de Mr. Online nieuwsbrief.

Meld je direct aan >

Over de auteur

Macy Kroon

Macy Kroon

Hallo allemaal! Mijn naam is Macy. Ik ben 21 jaar en ik studeer Rechtsgeleerdheid aan de Universiteit Leiden. Hiervoor heb ik een jaartje HBO-Rechten gedaan. Ik wist al vrij snel dat ik rechten wilde studeren en als ik iets wil, dan ga ik daarvoor. Graag zal ik mijn levenservaringen en passie voor het recht combineren door mij in te zetten voor anderen. Dat is één van de redenen waarom ik ben gaan werken voor de Kinder- en Jongeren rechtswinkel in Amsterdam. Ik ben ook van plan een master Jeugdrecht te volgen. Daarnaast vind ik het staatsrecht en de rechtssociologische kant ook erg interessant. Misschien wil ik wel meerdere masters doen. De tijd zal het leren. Eerst maar eens mijn bachelor afronden en alles gaan regelen voor een mooie tijd abroad! Mocht je zelf een idee hebben voor een stuk op de website of contact willen opnemen met mij? Ik ben bereikbaar via macykw@hotmail.com.